Postępowanie mandatowe - KPP Złotów

Postępowanie mandatowe

Postępowanie mandatowe

Postępowanie mandatowe  

 drogowka_029_82260e

 

 

 

 

 

 

 

Postępowanie mandatowe jest jednym ze szczególnych trybów postępowania w ramach którego można rozstrzygnąć o odpowiedzialności za wykroczenie. Jest przy tym trybem najbardziej uproszczonym. Dzięki niemu możliwe jest rozstrzygnięcie "od ręki" spraw drobnych wykroczeń, przy których nie ma potrzeby sięgać do wysokich kar grzywien ani do środków karnych. Jest ono opłacalne zarówno dla organu mandatowego jak i dla samych ukaranych. Jest bowiem tańsze i szybsze niż postępowanie przed sądem. Sprawca wykroczenia nie jest obciążany kosztami postępowania sądowego oraz nie jest zmuszany do uciążliwego stawiania się na rozprawy i oczekiwania na wyrok. Poza tym ukaranie mandatem następuje najczęściej na miejscu wykroczenia, co w wysokim stopniu spełnia istotne zadania wychowawcze. Zakres i tryb postępowania mandatowego regulują w głównym zakresie przepisy Rozdziału 17 Ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r.  Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia  (Dz. U. Nr 106, poz. 1148 ze  zm.)   

Jednym z głównych organów przewidzianych do stosowania postępowania mandatowego jest Policja. Policjant ma prawo nałożyć mandat karny prawie za każde wykroczenie. Ograniczenia w tym zakresie związane są głównie z potrzebą orzeczenia wobec sprawcy środka karnego (np. zakazu prowadzenia pojazdów) oraz z sytuacją gdy czyn kwalifikowany jako wykroczenie wyczerpuje jednocześnie znamiona przestępstwa. Nie nakłada się więc mandatów karnych wtedy gdy sprawcy wykroczenia grożą konsekwencje poważniejsze niż niewysoka grzywna.    Postępowanie mandatowe ma charakter zastępczy wobec postępowania przed sądem. Oznacza to, że może się ono pojawić ale wcale nie musi. Zastosowanie mandatu za wykroczenie wobec jego sprawcy zależy od tego czy policjant lub inny upoważniony organ zdecyduje się na jego nałożenie (tj. czy uzna on, że grzywna nałożona mandatem będzie wystarczającym sposobem reakcji na popełnione wykroczenie). Ma ono też charakter warunkowy co oznacza, że sprawca wykroczenia, na którego ma być nałożony mandat może nie zgodzić się na jego przyjęcie. W praktyce nałożenie mandatu karnego przez policjanta jest jedynie propozycją załatwienia sprawy w określony sposób. Sprawca wykroczenia może ją odrzucić decydując się na rozstrzygnięcie sprawy przed sądem.  Mandatem karnym można wymierzyć grzywnę w wysokości od 20 do 500 zł, a w przypadku gdy jeden czyn wyczerpał znamiona dwóch lub więcej wykroczeń określonych w różnych przepisach -  grzywna może wynieść nawet do 1000 zł. Wybrane wykroczenia przeznaczone do rozstrzygania w postępowaniu mandatowym mogą być ukarane jedynie ściśle określonymi kwotami grzywien, których zbiór stanowi tzw. “taryfikator”. Taryfikator określony w Załączniku do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 listopada 2003 r. w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń (Dz. U. Nr 208, poz. 2023) tylko w nielicznych przypadkach umożliwia policjantowi wybór kwoty grzywny.   Mandat karny nakłada się jednie wtedy gdy:1 - sprawca wykroczenia został schwytany na gorącym uczynku lub bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia,2 - w razie naocznego stwierdzenia wykroczenia pod nieobecność jego sprawcy albo za pomocą urządzenia pomiarowego lub kontrolnego - gdy nie zachodzi wątpliwość co do osoby sprawcy czynu Mandat karny powinien być nałożony bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia. Jednak możliwe jest odwleczenie momentu jego nałożenia wtedy, gdy dla zebrania wszelkich niezbędnych informacji organ mandatowy zmuszony jest przeprowadzić dodatkowe ustalenia. Nałożenie mandatu nie może jednak nastąpić później niż po upływie 14 dni od daty ujawnienia wykroczenia w sytuacji określonej w powyższym pkt 1 oraz nie później niż po upływie 30 dni w sytuacji określonej w pkt 2. Policjant ma obowiązek określić wykroczenie zarzucone sprawcy oraz kwotę mandatu, pouczyć go o prawie do odmowy przyjęcia mandatu oraz o konsekwencjach prawnych takiej odmowy (tj. wniesieniu do sądu wniosku o ukaranie). W przypadku wykroczenia drogowego podlegającego ewidencji ukaranych kierowców policjant powinien też poinformować o liczbie punktów przypisanych popełnionemu wykroczeniu. Informacja o punktach wpisywana jest na odcinku “C” formularza mandatu, który wręczany jest sprawcy wykroczenia. Grzywnę w postępowaniu mandatowym można wymierzyć w postaci: 1.        Mandatu karnego gotówkowego, który jest wydawany ukaranemu po uiszczeniu grzywny bezpośrednio funkcjonariuszowi, który ją nałożył. Staje się on prawomocny z chwilą uiszczenia grzywny. Mandat tego rodzaju można nałożyć wyłącznie na osobę czasowo przebywającą na terytorium Polski lub nie mającej stałego miejsca zamieszkania albo pobytu.2.        Mandatu karnego kredytowanego wydawanego ukaranemu za pokwitowaniem odbioru. Staje się on prawomocny z chwilą pokwitowania jego przyjęcia. Winien być uregulowany w terminie 7 dni od daty przyjęcia. Ściąganie nieuregulowanej grzywny następuje w drodze egzekucji administracyjnej. Mandat taki może być nałożony na osoby inne niż podlegające mandatowi gotówkowemu.

3.        Mandatu karnego zaocznego, którym można nałożyć grzywnę  w razie stwierdzenia wykroczenia, którego sprawcy nie zastano na miejscu jego popełnienia, a nie zachodzi wątpliwość co do osoby tego sprawcy. Mandat pozostawia się w takim miejscu aby ukarany mógł go niezwłocznie odebrać. Staje się on prawomocny z chwilą jego uiszczenia we wskazanym miejscu i terminie. W razie nie uiszczenia tak nałożonego mandatu organ, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę zobowiązany jest wystąpić do sądu z wnioskiem o ukaranie.

Prawomocny mandat karny jest ostatecznym rozstrzygnięciem w sprawie o wykroczenie. Może on zostać uchylony wyłącznie gdy został nałożony za czyn nie będący czynem zabronionym jako wykroczenie. Ukarany, który uzna, że taka sytuacja miała miejsce może w terminie 7 dni o daty uprawomocnienia się mandatu złożyć wniosek o jego uchylenie do sądu, na którego obszarze grzywna została nałożona.